سخنرانی آیت الله سیدکاظم نورمفیدی در سخنرانی روز بیست وششمین  ماه مبارک رمضان  مسجد جامع گلشن گرگان : گفتیم مهمترین برنامه عملی و حکومتی حضرت ولی عصر (عج) برقراری عدالت است و مهمترین برنامه حضرت ولی عصر (عج) در مسائل اعتقادی برقراری توحید است که در قرآن هم آمده است.

اساس کار امام زمان (عج) عدالت است نه عدالتی که شرط امامت جماعت و برقراری صیغه طلاق است، آن عدالت دردسر ندارد،  منظور آن عدالتی است که حضرت علی (ع) را به خاطرش در محراب به شهادت رساندند (چون شدیدا عادل بود).

عدالتی که حضرت علی  (ع) و ائمه اطهار دنبالش بودند وامام زمان (عج) آن را عملیاتی می کند چیست؟ اول باید عدالت را تعریف کنیم.

 از امیرالمومنین (ع) سوال کردند کدام افضل است عدالت یا جود و بخشش؟ الان اگر از هر کسی بپرسند خیلی نکته سنج نباشد می گوید جود بهتر از عدالت است؛ امیرالمومنین (ع)  می فرماید عدل مهم تر است. چرا؟ حضرت دو دلیل آورد گفت چون عدل هر چیزی را سرجای خودش قرار می دهد هر حقی را سرجای خودش قرار می دهد اما جود بیرون می کند و عدالت یک سیاست عمومی است اما جود یک امر عارضی است و عمومی نیست یعنی خاص است.

اگر ما از نگاه فردی نگاه کنیم جود بهتر است، عدل این است که هر کسی به حق خودش برسد اما جود این است که من از حق خودم برای دیگران بگذرم. ولی جود نمی تواند مبنای عمومی جامعه باشد ممکن است در یک جامعه صد هزار نفری یک نفر را پیدا کنید اهل جود باشد پس نمی توانید مبنای اجتماعی باشد اما عدل می تواند یعنی ضابطه مندی و قانونی بودن و هر کسی به حق خودش قانع باشد و به حق دیگران تجاوز نکند. این می تواند مبنای اجتماعی باشد و همه راحت زندگی می کنند اما جود از حق خود گذشتن و این نمی تواند مبنای زندگی جامعه باشد.

نگاه امیرالمومنین (ع)  به مسئله عدل به عنوان اساس و مبنای جامعه و اجتماع بود حضرت علی (ع) فرمود: عدل بهتر است چون می تواند مبنای زندگی همه باشد همه بپذیرند و قبول کنند به حق خود راضی باشند اما جود از حق خود گذشتن است اما ممکن است هر کسی این کار را نکند.

مولوی همین کلام امیرالمومنین (ع) را گرفته که هر چیزی سرجای خودش قرار گرفته است:

عدل چه بود آب ده اشجار را

ظلم چه بود آب دادن خار را

عدل وضع نعمتی در موضعش

نه بهر بیخی که باشد آبکش

ظلم چه بود وضع در ناموضعی

که نباشد جز بلا را منبعی

یعنی اگر بین دو نفر بر سر ملکی دعوا شود عدل می گوید ملک به هر کسی که هست تعلق گیرد اگر بیایند به دیگری بدهند ظلم می شود. عدل این است آب را به پای درخت بارده بریزید نه به پای خار.

عدل هر چیزی را سرجای خودش قرار می دهد اما ظلم جابه جا می کند. معنای عدالت از نظر امیرالمومنین (ع)این شد که حق هر کسی را به صاحب حق دهیم نه اینکه به غیر صاحب حق دهیم.

معمولا علمای جامعه شناس می گویند جامعه مثل یک بدن و یک پیکر می ماند چشم داریم حس بینایی و لامسه و چشایی داریم، قلب و مغز و کلیه و ... داریم که هر کدام در سر جای خود قرار دارد.

جامعه هم همینگونه است در جاهایی که حاکمیت کاری انجام دهد همه باید به این نکته توجه کنند که جامعه هم مثل بدن انسان ها می ماند هرچیزی باید در جای خودش قرار داد نه اینکه کسی که جایش اینجا نیست در جای دیگری گذاشت؛ این عدالت اجتماعی می شود.

جامعه مثل بدن می ماند که اجزا و اعضایی دارد که هر کدام سرجای خود قرار گرفته اند اگر در جامعه ای می خواهد عدالت برقرار باشد هر چیزی باید در سرجای خودش قرار داشته باشد منتهی در مورد بدن خدا به صورت تکوینی چشم را در جای مشخصی قرار داده است اما در جامعه مثل بدن نیست اینکه هر چیزی مثل بدن در جای خودش قرار بگیرد وظیفه حکومت، دولت ها و خود مردم است، اگر مردم می خواهند کسی را انتخاب کنند باید ببیند چه کسی می تواند شایسته باشد انتخاب ها و مسئولیت ها و در یک جا نشاندن ها باید در حساب و کتاب باشد.

 در بدن خدا این کار را کرده است در جامعه اگر مردم یا دولت می خواهند به فردی مسئولیت بدهند مثلا باید سمت استانداری بدهند باید حساب شده باشد ببیند جایگاه این کار چیست ؟ یک استاندار کجا می نشیند اهمیت کار باید مورد نظر باشد فردی که انتخاب می شود و در این مسئولیت می نشیند می تواند در این مسئولیت بنشیند یا حالا هر مسئولیت دیگری، پس باید خود مردم به معنای عام کلمه ، حاکمیت و دولت  و ...  این موضوع را درک کنند.

اگر مردم می خواهند نماینده انتخاب کنند باید حساب شده عمل کنند اگر می خواهند کسی را انتخاب کنند باید ببیند نمایندگی چیست، مجلس چیست، وظایف نماینده در مجلس چیست، آیا این فردی که می خواهم انتخاب کنم باید ببینم می تواند کاری انجام دهد یا نه؟ خدای نکرده اگر بر اساس رفاقت انتخاب کنند، بر اساس اینکه فامیلش هست، هم گروهش هست انتخاب کند این ها ظلم محسوب می شود.

همان طور که گفتم جامعه مانند بدن می ماند بدن را خداوند انتخاب کرده که کدام اعضا و جوارح کجا باشد که قطعا هم درست انتخاب کرده است هیچ کس نتوانسته بر این موضوع ایرادی به خداوند بگیرد.

انتخاب خدا در این که کدام عضو کجا قرار بگیرد قطعا درست است وخطا نیست در جامعه هم اگر چیزی را در جایی قرار می دهند مثلا گلدان را در سرویس بهداشتی قرار دهد و آفتابه را در دکور اتاق بگذارد مردم می گویند یا عقلش کم است یا ...، این ظلم می تواند در هر انتخابی که ما می کنیم رخ دهد یکی می خواهد مسئول اقتصاد کشور شود خیلی مهم است و در جهان چیز ساده ای نیست، وقتی حضرت یوسف از عزیز مصر تقاضا کرد من را بگذارید برای امور اقتصادی، چرا؟ من هم دانا هستم و هم امانت دار، مسائل اقتصادی و مالی است اگر کسی این دو صفت را نداشته باشد و بردارند او را در آنجا بگذارند خیانت محسوب می شود.

در توضیحات گفتم عدل از جود بهتر است، جود از نظراخلاق فردی خوب است اما جامعه را نمی توان بر اساس جود  اداره کرد اما بر اساس عدل می شود. امیرالمومنین (ع) که می فرماید عدل بهتر از جود است برای این است که می داند عدل می تواند ملاک و مبنای جامعه باشد.

عدالت چیزی است که میشود عمومی شود اما جود نه. جامعه هم مثل بدن می ماند بدن اعضا و جوارحی دارد خدا همه چیز را سر جایش قرار داده و همین است و جز این نیست و درست درست است. خدا در مسئله نبوت و امامت عقیده ما این است که امام را خدا انتخاب می کند اما در مسائل دیگر این گونه نیستند.

اعضا و جوارح جامعه را مردم انتخاب می کند باید دقت کنند اگر ما به نوع تفکر امیرالمومنین (ع) فکر کنیم خیلی فرق می کند.

دوستان امیرالمومنین (ع) به او گفتند به برخی ها پول بده تا بعضی ها اذیتت نکنند حق السکوت به آن ها بده ، امیرالمومنین (ع)  فرمود به من می گویید خودم را کمک کنم از راه ظلم، علی و این کار؟ از نظر امیرالمومنین (ع) عدالت بر حکومت هم مقدم است و حاضر نمی شود زیر بار این ظلم برود.

اما مقابل امیرالمومنین (ع) و بنی امیه وبنی عباس این منطق ها را نداشتند می گفتند بذل جای عدل را می گیرد خیلی فرق می کند بین دید علی و دید معاویه و امثال آن ها.

امام شناسی موضوع مهمی است ما ائمه خود را نشاختیم این امامت نشد امامت یعنی محور اخلاق و عقاید و ...  

ما اعتقاد داریم مهمترین کار امام زمان (عج) عدالت است پس باید برای ما روشن شود پس باید به مسائل مختلف آگاهی داشته باشیم.  

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید